Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo: Động lực cho tăng trưởng bền vững

Nhận thức rõ điều đó, tỉnh đang từng bước xây dựng và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, coi đây là đòn bẩy quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững.

Các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học đóng góp ý kiến vào Đề án “Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045”.

Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo được hiểu là một mạng lưới các chủ thể, thể chế và nguồn lực cùng tham gia vào quá trình kiến tạo, phát triển và thương mại hóa các ý tưởng mới. Điểm cốt lõi là sự tương tác, hợp tác và cộng hưởng giữa các bên nhằm tạo ra sản phẩm, dịch vụ mới có giá trị vượt trội, đóng góp nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Hưng Yên bước vào giai đoạn phát triển mới với quy mô không gian kinh tế - xã hội mở rộng. Việc hợp nhất địa giới hành chính tạo nên tỉnh có không gian phát triển rộng hơn, cơ cấu kinh tế đa dạng hơn và dư địa lớn hơn cho phát triển công nghiệp, dịch vụ, nông nghiệp công nghệ cao, logistics và kinh tế biển.

Tuy nhiên, thực trạng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo ở tỉnh hiện nay vẫn còn bộc lộ những hạn chế mang tính cơ cấu như: Tỉ lệ chi cho nghiên cứu và phát triển (R&D) còn thấp; năng lực làm chủ công nghệ lõi trong doanh nghiệp chưa cao; sự liên kết giữa các thành tố trong mô hình 3 nhà (Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp) chưa thực sự hiệu quả. Nhằm khắc phục các điểm nghẽn về thể chế và hạ tầng, đồng thời tận dụng thời cơ từ sự dịch chuyển chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu, tỉnh đang tập trung nghiên cứu, chuẩn bị ban hành Nghị quyết về xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Nghị quyết này không chỉ là văn bản định hướng chính trị mà còn là lộ trình hành động để đưa Hưng Yên trở thành một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về đổi mới sáng tạo, hiện thực hóa khát vọng trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao và kinh tế biển mạnh của vùng đồng bằng sông Hồng.

Đồng chí Nguyễn Xuân Hải, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ chia sẻ: Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của tỉnh Hưng Yên trong giai đoạn mới được đặt trong một tư duy hệ thống, linh hoạt và kiến tạo. Tỉnh xác định, đổi mới sáng tạo phải trở thành động lực chính, là trọng tâm của mô hình tăng trưởng kinh tế bền vững. Không dừng lại ở việc cải thiện thứ hạng các chỉ số thành phần, đổi mới sáng tạo phải đi sâu vào từng quy trình sản xuất, từng mô hình quản trị và từng sản phẩm của địa phương.

Doanh nghiệp phải là hạt nhân, là trung tâm của hệ sinh thái. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo thông qua việc thiết lập các hành lang pháp lý thử nghiệm, cung cấp hạ tầng dữ liệu và hạ tầng kỹ thuật dùng chung. Hoạt động đổi mới sáng tạo không thể tách rời khỏi nhu cầu của thị trường, do đó mọi chính sách hỗ trợ phải hướng tới việc giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro trong nghiên cứu, thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm. Quan điểm của tỉnh trong xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đó là lấy con người và tri thức làm nhân tố đột phá; đồng thời khai thác tối đa lợi thế địa kinh tế chiến lược sau hợp nhất để hình thành không gian đổi mới sáng tạo hướng biển.

Hệ sinh thái này được kỳ vọng sẽ trở thành động lực chính, đưa Hưng Yên trở thành tỉnh công nghiệp hiện đại, có quy mô kinh tế thuộc nhóm dẫn đầu cả nước. Đến năm 2045, Hưng Yên trở thành trung tâm đổi mới mang tầm vóc quốc tế, một trong những địa phương dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về kinh tế số và kinh tế tri thức. Tỉnh hoàn thành xây dựng mô hình “thành phố thông minh - đô thị đại học - trung tâm kinh tế biển xanh”.

Đồng chí Trần Văn Thạch, Phó Chủ tịch chuyên trách Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh cho rằng: Việc xây dựng và triển khai Đề án “Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tỉnh Hưng Yên giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045” là một định hướng chiến lược, phù hợp với xu thế phát triển kinh tế dựa trên tri thức, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời cũng là cơ hội quan trọng để cộng đồng doanh nghiệp trong tỉnh nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Tỉnh cần xây dựng chính sách hỗ trợ tài chính cụ thể, dễ tiếp cận cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo như ưu đãi tín dụng, hỗ trợ lãi suất; đơn giản hóa thủ tục hành chính trong tiếp cận các chương trình hỗ trợ; có cơ chế ưu tiên doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp. Cùng với đó, cần nâng cấp trung tâm đổi mới sáng tạo của tỉnh; xây dựng nền tảng số kết nối cung - cầu công nghệ; hình thành các không gian làm việc chung, vườn ươm doanh nghiệp...

Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo là xu hướng tất yếu trong bối cảnh hiện nay. Với những định hướng đúng đắn và sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị, tỉnh đang từng bước xây dựng một môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo phát triển. Trong tương lai, khi hệ sinh thái này được hoàn thiện và vận hành hiệu quả, chắc chắn sẽ tạo ra những động lực mạnh mẽ, góp phần đưa Hưng Yên phát triển nhanh, bền vững và hội nhập sâu rộng với nền kinh tế tri thức.